Natuurlijke, synthetische en actieve vormen

Wat zijn natuurlijke en synthetische voedingsstoffen?

Vitamines en mineralen komen van nature voor in onze voeding. Denk aan vitamine C in groenten en fruit, folaat in groene bladgroenten en magnesium in noten, zaden en volkorenproducten. Voor voedingssupplementen kunnen voedingsstoffen uit natuurlijke bronnen worden gewonnen of via industriële processen worden geproduceerd.

Natuurlijke voedingsstoffen zijn afkomstig uit bijvoorbeeld planten, algen of andere biologische bronnen. Ze kunnen vervolgens worden geëxtraheerd, gezuiverd of geconcentreerd. Synthetische voedingsstoffen worden via chemische processen geproduceerd. Daarbij kan een stof ontstaan die identiek is aan de natuurlijke verbinding, maar soms gaat het om een andere chemische vorm.

Natuurlijke voedingsstoffen kunnen voordelen hebben. In voeding komen vitamines en mineralen namelijk vaak samen voor met andere stoffen, zoals vezels en plantaardige bioactieve verbindingen. Deze voedingsmatrix kan invloed hebben op de opname en verwerking van bepaalde voedingsstoffen. Ook bestaan er natuurlijke vitaminevormen die biologisch actiever zijn dan specifieke synthetische varianten.

Wat betekent een biologisch actieve vorm?

Een biologisch actieve vorm is een vorm van een voedingsstof die direct kan deelnemen aan een specifieke reactie in het lichaam. Sommige voedingsstoffen moeten eerst worden omgezet voordat ze voor bepaalde processen kunnen worden gebruikt. Andere zijn al aanwezig in de vorm die bij zo’n proces betrokken is.

Een voorbeeld is vitamine B12. Methylcobalamine is een biologisch actieve vorm van vitamine B12 die het lichaam gebruikt bij de omzetting van homocysteïne naar methionine. Cyanocobalamine moet daarentegen eerst worden omgezet naar de actieve B12-vormen.

Ook bij folaat zien we dit verschil. Foliumzuur moet verschillende omzettingen ondergaan, terwijl 5-methyltetrahydrofolaat (5-MTHF) al een biologisch actieve folaatvorm is.

Het voordeel van een actieve vorm is dat bepaalde omzettingsstappen niet meer nodig zijn. Daarom kan het kiezen van een actieve vorm een bewuste keuze zijn binnen een hoogwaardige supplementformulering.

Waarom is biologische beschikbaarheid zo belangrijk?

De hoeveelheid van een voedingsstof op het etiket vertelt niet altijd hoeveel het lichaam daadwerkelijk kan opnemen en gebruiken. De term biologische beschikbaarheid beschrijft in hoeverre een voedingsstof na inname beschikbaar komt voor het lichaam.

Dit wordt onder andere beïnvloed door:

• De chemische vorm van de voedingsstof.
• De oplosbaarheid in het spijsverteringskanaal.
• De samenstelling van het supplement.
• De combinatie met voeding.
• De persoonlijke spijsvertering en gezondheidstoestand.

Bij sommige mineralen is bijvoorbeeld aangetoond dat de ene verbinding beter wordt opgenomen dan de andere. Ook de aanwezigheid van vet kan een rol spelen. Vetoplosbare vitamines, zoals vitamine D en K, worden doorgaans beter opgenomen wanneer ze met een maaltijd worden ingenomen die wat vet bevat.

Daarom is een supplement met de hoogste dosering niet automatisch de beste keuze. Een geschikte vorm, een passende dosering, goede biologische beschikbaarheid en een doordachte samenstelling zijn minstens zo belangrijk.

Vitamine B12: methylcobalamine versus cyanocobalamine?

Vitamine B12 speelt onder andere een rol bij de normale werking van het zenuwstelsel, de aanmaak van rode bloedcellen en de vermindering van vermoeidheid en moeheid. In supplementen komen verschillende B12-vormen voor. Twee bekende voorbeelden zijn methylcobalamine en cyanocobalamine.

Methylcobalamine: een biologisch actieve vorm

Methylcobalamine is een van de twee biologisch actieve co-enzymvormen van vitamine B12. Deze vorm wordt gebruikt bij de omzetting van homocysteïne naar methionine, een reactie die onder andere belangrijk is voor de normale stofwisseling.

Methylcobalamine is daarmee al aanwezig in een vorm die het lichaam voor deze specifieke reactie gebruikt.

Cyanocobalamine: een vorm die eerst wordt omgezet

Cyanocobalamine is een stabiele, synthetisch geproduceerde vorm van vitamine B12. Na opname kan het lichaam deze omzetten naar methylcobalamine en adenosylcobalamine.

Het verschil is dus duidelijk: methylcobalamine is zelf een actieve co-enzymvorm, terwijl cyanocobalamine eerst verwerkt moet worden tot de actieve B12-vormen.

Waarom kiezen voor methylcobalamine?

In kwalitatieve supplementen heeft methylcobalamine de voorkeur vanwege de biologisch actieve vorm. Daarmee kies je bewust voor een verbinding die het lichaam zelf ook gebruikt.

Folaat: het verschil tussen foliumzuur en 5-MTHF

Folaat, ook wel vitamine B11 genoemd, is belangrijk voor onder andere de normale bloedvorming, de celdeling en de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Hoewel de termen folaat en foliumzuur vaak door elkaar worden gebruikt, zijn ze niet precies hetzelfde.

Foliumzuur

Foliumzuur is een synthetische vorm van vitamine B11 die veel wordt gebruikt in voedingssupplementen en verrijkte voedingsmiddelen. Het lichaam moet foliumzuur eerst omzetten naar biologisch bruikbare folaatvormen.

5-MTHF: biologisch actief folaat

5-methyltetrahydrofolaat (5-MTHF) is een biologisch actieve vorm van folaat die rechtstreeks betrokken kan zijn bij bepaalde stofwisselingsprocessen. Bij de omzetting van folaat speelt onder andere het enzym MTHFR een rol. Door 5-MTHF te gebruiken, wordt de omzettingsstap via dit enzym omzeild.

Dat maakt 5-MTHF een interessante keuze voor supplementen waarin bewust wordt gekozen voor een actieve folaatvorm.

Vitamine K2: MK-7 versus MK-4?

Vitamine K draagt bij aan een normale bloedstolling en het behoud van sterke botten. Binnen vitamine K2 bestaan verschillende vormen, waarvan menaquinon-4 (MK-4) en menaquinon-7 (MK-7) twee bekende voorbeelden zijn.

MK-4

MK-4 is een vitamine K2-vorm die ook in het lichaam kan worden gevormd uit andere vitamine K-vormen. Na orale inname wordt MK-4 relatief snel uit de circulatie verwijderd.

MK-7

MK-7 is een langeketenvorm van vitamine K2 die onder andere voorkomt in gefermenteerde voedingsmiddelen zoals natto. Deze vorm blijft na inname doorgaans langer in de bloedcirculatie aanwezig dan MK-4.

Met een dagelijkse dosering kan MK-7 bijdragen aan een relatief stabiele aanwezigheid van deze vitamine K-vorm in het bloed.

Co-enzym Q10: ubiquinol versus ubiquinon

Co-enzym Q10 is een lichaamseigen stof die aanwezig is in vrijwel alle cellen. Het speelt een belangrijke rol bij de energieproductie in de mitochondriën en komt in verschillende vormen voor.

Twee bekende vormen zijn ubiquinon en ubiquinol.

Ubiquinon: de geoxideerde vorm

Ubiquinon is de geoxideerde vorm van co-enzym Q10. Het lichaam kan ubiquinon omzetten naar ubiquinol. Beide vormen maken deel uit van dezelfde biologische kringloop.

Ubiquinol: de gereduceerde vorm

Ubiquinol is de gereduceerde vorm van co-enzym Q10. Deze vorm kan elektronen afstaan en heeft daardoor een rol als antioxidant in vetrijke omgevingen, zoals celmembranen.

Het lichaam kan ubiquinol en ubiquinon in elkaar omzetten, afhankelijk van de biologische processen waarbij Q10 betrokken is.

Waarom kiezen voor ubiquinol?

Ubiquinol is een vorm die van nature in het lichaam voorkomt en direct deelneemt aan bepaalde antioxidantprocessen.

In onderzoeken laten ubiquinolsupplementen een hogere Q10-bloedspiegel zien dan bepaalde ubiquinonpreparaten.

De opname is echter sterk afhankelijk van de formulering, zoals de gebruikte olie en de manier waarop Q10 is verwerkt.

Kaneka ubiquinol® is een specifieke vorm van ubiquinol die past bij de aandacht voor hoogwaardige ingrediënten en een doordachte samenstelling.

Veelgestelde vragen over het innemen van supplementen

Zijn natuurlijke vitamines beter dan synthetische vitamines?

Natuurlijke vitamines kunnen voordelen hebben ten opzichte van synthetische varianten, afhankelijk van de voedingsstof en de gebruikte vorm. Sommige natuurlijke vormen worden door het lichaam efficiënter benut of komen voor in combinatie met andere waardevolle stoffen. Dit geldt echter niet voor alle vitamines.

Wat betekent een biologisch actieve vitamine?

Een biologisch actieve vitamine is een vorm die direct kan deelnemen aan een bepaalde biologische reactie in het lichaam. Voorbeelden zijn methylcobalamine bij vitamine B12 en 5-MTHF bij folaat.

Waarom kiezen voor methylcobalamine in plaats van cyanocobalamine?

Methylcobalamine is een biologisch actieve B12-vorm, terwijl cyanocobalamine eerst moet worden omgezet.

Is vitamine D3 beter dan vitamine D2?

Vitamine D3 is doorgaans effectiever in het verhogen en behouden van de vitamine D-spiegel in het bloed. Daarom wordt D3 vaak gekozen voor supplementen.

Wat is het verschil tussen vitamine K2 MK-7 en MK-4?

MK-7 blijft doorgaans langer in de bloedcirculatie aanwezig dan MK-4. Dat is een belangrijk verschil tussen deze vitamine K2-vormen.

Welke magnesiumvorm wordt goed opgenomen?

Magnesiumcitraat heeft in onderzoek een betere biologische beschikbaarheid laten zien dan magnesiumoxide. Ook magnesiumbisglycinaat is een veelgebruikte verbinding.

Is ubiquinol beter dan ubiquinon?

Ubiquinol is de gereduceerde vorm van Q10 en kan direct deelnemen aan bepaalde antioxidantreacties. Sommige ubiquinolpreparaten geven hogere Q10-bloedspiegels dan bepaalde ubiquinonpreparaten, maar de formulering speelt hierbij een belangrijke rol.

Disclaimer

Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde voeding en gezonde leefstijl. Bij specifieke gezondheidsklachten, medicijngebruik of twijfel over het gebruik van supplementen is het verstandig om dit te bespreken met een arts of andere gekwalificeerde zorgprofessional.

Bronnen